31 30 2084100
Bellen

Ondernemerschap medisch specialist

25 februari 2014 - mr. Jan-Marc van Beusekom VERDER - ICT-MARKETING

Dreigt in 2015 het einde van de medisch specialist als vrije beroepsbeoefenaar? Die dreiging is inderdaad aan de orde, als we de recente uitlatingen van de minister van VWS mogen volgen. Toch kunnen medisch specialisten ook na de invoering van de integrale bekostiging, in 2015, naar keuze nog als vrij ondernemer blijven werken. Maar zij moeten dan wel, net als andere ondernemers, bereid zijn om ondernemersrisico te lopen.

In haar brief aan de Tweede kamer d.d. 18 december 2013 over de invoering van de integrale bekostiging in de medisch-specialistische zorg is dit te lezen. In 2015 vervallen de nu nog gescheiden tariefreguleringen en macrokaders voor ziekenhuiskosten en specialistenhonoraria. Het macrobudget blijft in 2015 bestaan, maar anders dan nu, verliezen de vrijgevestigde medisch specialisten vanaf 1 januari 2015 hun zelfstandig declaratierecht. Daarmee komt ook hun bevoorrechte fiscale positie als ondernemer in het geding. De vrijgevestigde medisch specialisten onderhandelen immers niet langer met de raad van bestuur van het ziekenhuis over hun honorarium. Daarmee komt ook hun debiteurenrisico te vervallen en is het fiscaal ondernemerschap van de medisch specialisten enkel nog mogelijk ‘als deze specialisten daadwerkelijk in fiscale zin (ondernemers)risico gaan [blijven] lopen, net als andere ondernemers.’

De oude ruling die de medisch specialisten met het ministerie van Financiën hadden, komt te vervallen. Medisch specialisten die in een maatschap zitten, kregen tot nu toe op basis van die ruling vrijwel automatisch de status van ondernemer. Dat is met ingang van 2015 niet langer zo, medisch specialisten worden voortaan net zo behandeld als andere ondernemers. Zoals we dat fiscaal regulier gebruikelijk beoordelen, geeft ook Schippers in haar brief aan de Tweede Kamer aan dat uit de feiten en omstandigheden moet worden afgeleid of er daadwerkelijk sprake is van ondernemerschap.

Uit overleg dat de Orde van Medisch Specialisten (OMS) en de ziekenhuisvereniging NVZ inmiddels met de ministeries van VWS en van Financiën heeft gehad, blijkt hoe het fiscale ondernemerschap voor de medisch specialisten behouden kan blijven. Daarin zijn 4 organisatievormen denkbaar:

  •  Twee modellen waarin specialisten via een maatschap of via een besloten vennootschap (bv) samenwerken met het ziekenhuis;
  •  Twee modellen waarin beide partijen participeren in hetzij een vennootschap onder firma (vof), hetzij een gezamenlijke ziekenhuis-bv.

Veel medisch specialisten drijven hun onderneming momenteel in de inkomstenbelasting, veelal in maatschapsverband. Van fiscaal ondernemerschap in de sfeer van de inkomstenbelasting is regulier alleen sprake als gebruik wordt gemaakt van de maatschap of vennootschap onder firma als ondernemingsvorm. Dat zijn beide zogeheten ‘transparante’ modellen, waarin de medisch specialist wordt erkend als de fiscaal ondernemer.

Maakt de medisch specialist gebruik van een eigen besloten vennootschap (holding) of voert hij zijn werkzaamheden uit in een gezamenlijke ziekenhuis-bv of -coöperatie, dan is niet hij maar deze rechtspersoon de ondernemer (in de sfeer van de vennootschapsbelasting). De medisch specialist treedt dan veelal op als directeur-grootaandeelhouder. De wijze waarop hij onderneemt verschilt dan niet veel meer van de wijze waarop veel partnerschappen in andere beroepsgroepen vorm krijgen (notarissen, advocaten, accountants, architecten, etc.).

Toekomst van samenwerkingvormen

Hoewel wij de toekomst in de medische sector zien in deze participatiemodellen, ontbreekt het op dit moment praktisch veelal aan voldoende tijd om een dergelijk model te implementeren. Naast de fiscale aspecten, dient bij het oprichten van dergelijke samenwerkingsverbanden immers ook aandacht te bestaan voor sectorspecifieke wetgeving zoals WTZi en governance-aspecten.

Wat ook moge zijn van de keuze voor de rechtsvorm waarin de medisch specialist zijn onderneming wenst te drijven, wij concluderen dat hij indien gewenst vrij beroepsbeoefenaar kan blijven. Een gedwongen werkzaam bestaan in loondienst is vooralsnog niet aan de orde, aldus ook VWS.

Wij verwachten dat vrijgevestigde medisch specialisten die hun huidige praktijk ongewijzigd voortzetten, onder de integrale bekostiging regulier niet langer als fiscaal ondernemer zullen kwalificeren. Om niet met de ongewenste gevolgen daarvan te worden geconfronteerd (verlies fiscale faciliteiten, bijvoorbeeld zelfstandigenaftrek), is het daarmee zaak om tijdig actie te nemen. Gezien de tijd die nog gegund is tot 2015, zullen veel medisch specialisten en maatschappen naar onze verwachting kiezen voor de vorming van één grote maatschap binnen het ziekenhuis. De (om)vorming van (naar) een ander participatiemodel kan daarna op termijn aan de orde zijn.

Om hun ondernemerschap in de toekomst te borgen, hebben medisch specialisten tot uiterlijk 1 januari 2015 de tijd. Wij concluderen dat het ondernemerschap en de keuze voor de best passende organisatievorm de komende jaren bij veel medisch specialisten op de agenda zal staan.

Onze dienstverlening

Bij het maken van afwegingen over de samenwerkings- en ondernemingsvorm van medisch specialisten zijn wij graag van dienst. Vraagstukken over de fiscale positie van medisch specialisten, die van ziekenhuizen en zorginstellingen, rekent VERDER tot haar expertise. Onze contactgegevens treft u hier aan. Graag gaan we met u vrijblijvend een gesprek aan over de mogelijkheden en de voorwaarden van het fiscale ondernemerschap.

VERDER gaat uiterst nauwkeurig te werk. Toch kunnen wij geen verantwoordelijkheid aanvaarden voor door u op basis van de voorgaande informatie genomen acties. Neem hier kennis van onze disclaimer.

Jan-Marc van Beusekom

Partner | Fiscalist

Binnen VERDER is Jan-Marc verantwoordelijk voor fiscale advisering. Zijn expertise ligt met name bij de vennootschapsbelasting, maar ook bij de inkomstenbelasting daar waar het de directeur-grootaandeelhouder en de vermogende particulier aangaat. Van oudsher heeft Jan-Marc veel ICT & Marketing bedrijven als klant.

Lees meer over Jan-Marc van Beusekom >