31 30 2084100
Bellen

Sociaal Belang Behartigende Instelling

14 september 2013 - mr. Jos van Bavel VERDER - NON-PROFIT

Vanaf 1 januari 2009 is de ‘sociaal belang behartigende instelling’ (SBBI) opgenomen in de fiscale wetgeving. Sociaal belang behartigende instellingen zijn – onder voorwaarden – vrijgesteld van heffing van schenk- en erfbelasting. Daarnaast kan de status van indirect belang zijn bij een beroep op andere fiscale regelgeving c.q. vrijstellingen, bijvoorbeeld op het punt van de vrijwilligersvergoeding of giftenaftrek.

De SBBI-status is nadrukkelijk bedoeld voor instellingen die in belangrijke mate het particuliere belang dienen, maar toch ook een maatschappelijk toegevoegde waarde hebben. Primair dient een SBBI het belang van leden of een beperkte doelgroep doordat ze bijdragen aan hun individuele ontplooiing, maar toch draagt ze ook bij aan de cohesie van de maatschappij en daarmee een gezondere maatschappij.

Als voorbeelden van sociaal belang behartigende instellingen zijn genoemd:

  • Sport- en buurtverenigingen
  • Niet commerciële buurt- en dorpshuizen
  • Jeugdgroepen, lokale scoutingclubs
  • Kinderboerderij of –speelplaatsen
  • Muziek-, toneel- of cultuurverenigingen; harmonie, fanfares, muziekgezelschappen, koren, zang- en (volks)dansverenigingen, theatergroepen
  • Personeels- of ouderenverenigingen
  • Andere maatschappelijke organisaties met waarde voor de samenleving.
    Allen met de overeenkomstige doelstelling: het behartigen van de belangen van de instelling en haar leden, met activiteiten die in het sociaal belang zijn.

Vereisten sociaal belang behartigende instelling

Om als SBBI te kwalificeren, moet de instelling aan een aantal vereisten voldoen. Deze vereisten voor kwalificatie als SBBI zijn:

  • Uit de regelgeving van de instelling blijkt dat zij een sociaal belang behartigt;
  • De feitelijke werkzaamheden van de instelling komen overeen met de formele doelstelling;
  • De instelling is niet vennootschapsbelastingplichtig of is daarvan vrijgesteld;
  • Bestuurders (of toezichthouders) van de instelling ontvangen in die hoedanigheid enkel een onkostenvergoeding en een niet bovenmatig vacatiegeld;
  • Hoewel rechtsvormen niet zijn voorgeschreven voor de SBBI, is de ‘vereniging’ de meest geëigende vorm volgens de Belastingdienst; de stichting is denkbaar. Andere rechtsvormen kunnen een obstakel vormen voor erkenning als SBBI.

Schenkingen, erfenissen of legaten ontvangen door SBBI’s zijn vrijgesteld van schenk- of erfbelasting, mits:

  • De voorwaarden verbonden aan een schenking, legaat of erfenis daaraan niet het karakter ontnemen van te zijn verricht in het kader van het sociaal belang.

De Belastingdienst verleent de SBBI-status aan een sociaal belang behartigende instelling niet bij beschikking. Toch schuilt in die status een groot belang. Zekerheid (vooraf) over de fiscale status van uw instelling krijgt u door schriftelijke afstemming te zoeken met de Belastingdienst. Door géén aangifte schenk- of erfbelasting in te dienen bij een verkrijging, neemt u ook stelling. De vraag of een dergelijk standpunt pleitbaar is, is uiteraard afhankelijk van de feiten. De status van SBBI kan voor uw instelling ook van belang zijn om in aanmerking te komen voor teruggave van energiebelasting. Wij adviseren u om zich steeds goed (voorafgaand aan handelen of teruggaafverzoeken) een beeld te vormen van de fiscale positie van uw instelling. Bij de keuze voor een bruikbare rechtsvorm of de omzetting door een stichting of vereniging naar een andere rechtsvorm, is verlies van de SBBI-status een overweging.

Giftenaftrek in de inkomsten- of vennootschapsbelasting is aan de orde bij Algemeen Nut Beogende Instellingen (ANBI). Mogelijk kwalificeert uw instelling als zodanig. In tegenstelling tot ANBI’s dienen sociaal belang behartigende instellingen naar de mening van de wetgever niet het ‘algemene belang’, maar in belangrijke mate het particuliere belang. De fiscale faciliteit van giftenaftrek is voorbehouden aan ANBI’s. Daarop bestaan twee uitzonderingen:

  • Uw instelling vormt een zogenaamde ‘Steunstichting SBBI’: eenmalige giften aan dergelijke instellingen komen voor aftrek in aanmerking (voor instellingen op het gebied van sport of muziek)
  • Uw instelling is een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid met meer dan 25 leden, die niet is onderworpen aan vennootschapsbelasting of daarvan is vrijgesteld: periodieke giften aan dergelijke instellingen komen voor aftrek in aanmerking.

Vereisten Steunstichting SBBI

Bepaalde sociaal belang behartigende instellingen kunnen met ingang van 1 januari 2012 ook een steunstichting gebruiken. Een ‘Steunstichting SBBI’ moet voldoen aan beleidsregels die de staatssecretaris van Financiën vaststelt. Zij moet zijn opgericht uitsluitend met het doel geld in te zamelen ter ondersteuning van een sociaal belang behartigende instelling ten behoeve van door de staatssecretaris aan te wijzen doelen. Per 20 maart 2012 is concept beleid op dit punt verschenen, waaruit blijkt dat de status van Steunstichting SBBI is voorbehouden aan organisaties op het gebied van sport of muziek. Inmiddels verscheen de nieuwe Uitvoeringsregeling Geefwet per 22 juni 2012 in de Staatscourant, waardoor kwalificerende steunstichtingen ook gebruik kunnen maken van fiscale faciliteiten met ingang van 1 januari 2012.

Tegenprestatie bij schenking

Wij zien vaak dat SBBI’s ‘iets’ terug willen doen voor donateurs of ‘sponsoren’. Dat vraagt om aandacht, omdat zo’n tegenprestatie ongewenste fiscale gevolgen kan hebben. Bij grote financiële belangen adviseren wij dan ook om hierover vooraf afstemming te zoeken met de Belastingdienst. Zo voorkomt u fiscale verrassingen en tegenvallers bij een belastingcontrole. Veel ondernemingen blijven een voorkeur houden voor sponsoring in plaats van giftenaftrek (voor meer info zie hier).

Conclusie

Ook voor uw instelling kan het kwalificeren als sociaal belang behartigende instelling of als Steunstichting SBBI toegang bieden tot verschillende fiscale voordelen. Daarbij is van belang dat de instelling aan alle genoemde voorwaarden voldoet.

Onze dienstverlening

Vraagstukken over de fiscale positie van SBBI’s rekent VERDER tot haar expertise. Uiteraard helpen wij u graag bij de fiscale beoordeling van uw instelling. Graag gaan we met u een gesprek aan over de (fiscale) aandachtspunten van uw (steunstichting) SBBI. Onze contactgegevens treft u hier aan.

VERDER gaat uiterst nauwkeurig te werk. Toch kunnen wij geen verantwoordelijkheid aanvaarden voor door u op basis van de voorgaande informatie genomen acties. Neem hier kennis van onze disclaimer.

Jos van Bavel

Partner | Fiscalist

Binnen VERDER is Jos verantwoordelijk voor fiscale advisering. Jos is een fiscaal specialist met focus op grote en middelgrote Non-Profit organisaties en overheden.

Lees meer over Jos van Bavel >